Kıdem tazminatına ait kararlar, 1475 sayılı eski İş Kanunu’nda düzenleniyor. Bu kanunun sırf kıdem tazminatına ait hususu yürürlükte bulunuyor.
Buna nazaran, tıpkı patrona ilişkin bir yahut birden fazla iş yerinde en az bir yıl çalışan çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanıyor. Fakat hak kazanmak, her durumda tazminatın alınabileceği manasına gelmiyor.
SGK uzmanı Ahmet Kıvanç, Habertürk’teki bugünkü yazısında kıdem tazminatını ayrıntılarıyla açıkladı.
İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için emeklilik, askerlik nedeniyle işten ayrılma, bayan emekçilerin evlendikten sonra bir yıl içinde işten ayrılması, patronun haklı neden olmaksızın iş akdini feshetmesi ya da emekçinin haklı nedenle mukaveleyi sona erdirmesi gerekiyor.
Ayrıca geçmişte “15 yıl 3600 gün” olarak bilinen, yaş dışındaki emeklilik kurallarının yerine getirilmesi halinde de kıdem tazminatı hakkı doğuyor. Bu şartlar, sigorta başlangıç tarihine nazaran değişiklik gösteriyor.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, emekçinin son fiyatı üzerinden hesaplanıyor. Hesaplamada sırf çıplak fiyat değil, para ile ölçülebilen ve süreklilik arz eden yan haklar da dikkate alınıyor.
Bu kapsamda ortaya çıkan fiyat “giydirilmiş ücret” olarak isimlendiriliyor. İkramiye, prim, yol, yakacak, yemek, giysi yardımı, kira ve barınma yardımı, bayram harçlığı üzere tertipli ödemeler giydirilmiş fiyata dahil ediliyor. Buna karşılık, bir kereye mahsus yapılan ödemeler hesaplamaya katılmıyor.
İşveren tarafından sağlanan yemek bedeli, yemek kartı yahut servis hizmeti de kıdem tazminatı hesabında dikkate alınan ögeler ortasında yer alıyor. Son yıllarda yaygınlaşan özel sıhhat sigortası ve hayat sigortası primleri de giydirilmiş fiyata dahil ediliyor.
Öte yandan fazla mesai fiyatları, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları ile iş yerinde kullanılan kollayıcı elbise ve ekipmanlar kıdem tazminatı hesabına dahil edilmiyor.
Kıdem tazminatının hesaplanmasında, üstte belirtilen fiyatlar dışındaki ödemeler için son bir yıl içinde yapılan toplam ödemeler esas alınıyor. Toplam fiyat 365 güne bölünerek, bir günlük meblağ belirlenir. Bir günlük meblağın 30 ile çarpımı sonucu bulunan meblağ aylık çıplak fiyata eklenir. Kıdem tazminatı bu meblağ üzerinden ödenir.
Bazı iş yerlerinde yılda 4 sefere kadar ikramiye ödeniyor. Yargıtay, yıl içinde fiyata artırım yapılmışsa, hesaplamalarda son ödenen ikramiyeyi dikkate alıyor. Örneğin, yılda 4 ikramiye ödenen bir kişi, birinci üç ikramiyeyi 30 bin lira, sonuncu ikramiyeyi artırımlı olarak 40.000 lira almışsa, yıl içindeki dört ikramiye de 40.000 liradan ödenmiş kabul ediliyor.
Kanuna nazaran kıdem tazminatı, her çalışma yılı için 30 günlük fiyat üzerinden ödeniyor.
2026 yılı Ocak–Haziran devri için kıdem tazminatı tavanı 64 bin 948 lira 77 kuruş olarak uygulanacak. Personelin giydirilmiş fiyatı bu meblağın üzerinde olsa bile, her bir çalışma yılı için ödenecek kıdem tazminatı bu sayısı geçemeyecek.
Kaynak: TR Sputnik
Bir yanıt bırakın