Mısır ve Sudan, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Etiyopya ile Nil Nehri üzerindeki uzun müddettir devam eden baraj uyuşmazlığında ABD arabuluculuğunu yine başlatma teklifini memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.
Trump’ın teklifi, Etiyopya’nın geçen sonbaharda Afrika’nın en büyük hidroelektrik projesi olan Büyük Etiyopya Rönesans Barajı’nı (GERD) devreye almasının akabinde gündeme geldi. Yaklaşık 5 bin megavatın üzerinde elektrik üretmesi planlanan barajın, Etiyopya’nın mevcut güç kapasitesini iki katına çıkarması hedefleniyor.
Mısır Cumhurbaşkanı: İşbirliğine açığız
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Trump’ın Nil Irmağı konusuna gösterdiği ilgiyi önemsediklerini belirterek, ülkesinin memleketler arası hukuk prensipleri temelinde Nil Havzası ülkeleriyle “ciddi ve yapan iş birliğine” açık olduğunu söz etti. Es-Sisi, Mısır’ın ABD’nin arabuluculuk eforlarını desteklediğini de kaydetti.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Sudan Silahlı Kuvvetleri Komutanı Abdulfettah el-Burhan ise X paylaşımında, Trump’ın teşebbüsünü “tüm tarafların haklarını koruyan sürdürülebilir ve tatmin edici tahliller bulunmasına yönelik bir adım” olarak nitelendirdi.
Trump’tan ‘arabuluculuk’ mektubu
ABD Başkanı Trump, cuma günü toplumsal medya hesabından Mısır Cumhurbaşkanı es-Sisi’ye gönderdiği mektubu paylaşarak, Nil sularının paylaşımı konusunun “sorumlu bir formda ve kalıcı olarak çözülmesi” hedefiyle ABD arabuluculuğunu yine başlatmaya hazır olduğunu ifade etmişti.
ABD öncülüğündeki arabuluculuk süreci Trump’ın birinci başkanlık devrinde başlamış, lakin 2020 yılında Etiyopya’nın müzakerelerden çekilmesiyle fiilen sona ermişti. Sonraki dönemde Afrika Birliği öncülüğünde yürütülen görüşmelerde ise bağlayıcı bir mutabakata ulaşılamadı.
Su paylaşımı meselesi
Mısır ve Sudan, Mavi Nil üzerinde, Etiyopya-Sudan sınırına yakın bir bölgede inşa edilen GERD’in doldurulması ve işletilmesine ait hukuksal bağlayıcılığı olan bir muahede talep etmişti. Etiyopya ise bağlayıcı bir muahede yerine genel prensipler çerçevesinde rehber kurallar uygulanmasını savunmuştu.
Nüfusunun büyük kısmı çöl ikliminde yaşayan Mısır, yaklaşık 110 milyonluk nüfusunun tatlı su gereksiniminin büyük kısmını Nil Nehri’nden karşılıyor ve barajın su akışını önemli biçimde azaltabileceği tasasını lisana getiriyor. Sudan ise barajın işletilmesi ve rezervuarın doldurulmasına ait uyum sağlanmaması halinde kendi barajlarının olumsuz etkilenebileceğini belirtiyor.
Etiyopya ise yaklaşık 5 milyar dolara mal olan barajın, elektrik erişimi hudutlu olan nüfusu için hayati ehemmiyete sahip olduğunu savunuyor. Uyuşmazlığın, barajın yıllık dolum süreci, kuraklık periyotlarında aşağı havzalara bırakılacak su ölçüsü ve gelecekteki uyuşmazlıkların tahlil sistemleri üzerinde ağırlaştığı belirtiliyor.
Kaynak: TR Sputnik
Bir yanıt bırakın